اختلال ساختگی یا تظاهر به بیمار بودن (سندروم مونچاوزن)

اختلال ساختگی یا تظاهر به بیمار بودن

اختلال ساختگی یک اختلال روانی است که در آن فرد در زمانی که خودش علائم را ایجاد کرده باشد طوری رفتار می‌کند که انگار یک بیماری جسمی یا روانی دارد. افراد مبتلا به این اختلال مایلند برای جلب همدردی و توجه ویژه تحت آزمایش‌های دردناک یا خطرناک قرار گیرند.

اختلال ساختگی چیست؟

اختلال ساختگی، که قبلا به عنوان سندرم مونچاوزن شناخته می شد، یک وضعیت روانی است که در آن فرد عمداً علائم بیماری جسمی یا روانی را ایجاد یا جعل می‌کند.

اختلال ساختگی یک اختلال جدی سلامت روان است که در آن فرد بیمار به نظر می‌رسد یا بیماری جسمی یا روانی ایجاد می‌کند. افراد مبتلا به اختلال ساختگی عمداً علائم یک بیماری را به منظور دریافت مراقبت و توجه در یک محیط پزشکی تولید می‌کنند. هدف از این نشانه‌ها به دست آوردن مزایای عملی نیست – اعتقاد بر این است که سود عمدتاً روانی است.

علائم اختلال ساختگی چیست؟

علائم خاص اختلال ساختگی عمدتاً بر اساس فریب و ساختن آسیب یا بیماری پزشکی است. یک سرنخ کلیدی این است که ممکن است در مورد علائم خاصی که گیج کننده یا متناقض به نظر می رسند، ادعاهایی مطرح شود.

اگر فردی را می شناسید که با اختلال ساختگی زندگی می‌کند، ممکن است:

  • برای حفظ نقش بیمار به خود صدمه بزنند
  • علائمی را گزارش می‌کند که با نتایج آزمایشگاهی یا معاینات فیزیکی ناسازگار است
  • سابقه چندین بار مراجعه به بیمارستان دارند
  • مشتاق انجام اقدامات پزشکی هستند
  • تمایلی به شرکت در ارزیابی روانپزشکی ندارند
  • به نظر می‌رسد که به درمان‌ها پاسخ نمی‌دهند
  • تمایلی به نشان دادن سوابق پزشکی گذشته ندارند

بر اساس کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ویرایش پنجم، ویرایش متن (DSM-5-TR)، اختلال ساختگی به طور رسمی زمانی تشخیص داده می شود که یک یا چند مورد از شرایط زیر برآورده شود:

  • ایجاد علائم جسمی و روحی بیمار یا صدمه دیده بودن یا عمدی ایجاد جراحت یا بیماری
  • تظاهر به ناخوشی، ناتوانی یا زخمی شدن
  • انجام رفتار فریبکارانه، حتی زمانی که هیچ پاداش آشکاری وجود ندارد
  • علاوه بر این، این رفتار را نمی‌توان با اختلال روانی دیگری مانند داشتن باورهای نادرست یا سایر اختلالات روان‌پریشی بهتر توضیح داد.

انواع اختلال ساختگی چیست؟

اختلالات ساختگی دو نوع هستند:

اختلال ساختگی تحمیل شده به خود: این نوع شامل جعل علائم یا نشانه‌های روانی یا فیزیکی است. نمونه‌ای از یک اختلال ساختگی روانی، تقلید رفتاری است که نوعی بیماری روانی مانند اسکیزوفرنی است. ممکن است فرد گیج به نظر برسد، اظهارات پوچ داشته باشد و توهمات را گزارش کند (تجربه حس کردن چیزهایی که در آنجا نیستند؛ به عنوان مثال، شنیدن صداها).

اختلال ساختگی تحمیل شده به دیگری: افراد مبتلا به این اختلال علائم بیماری را در دیگران تحت مراقبت خود ایجاد یا جعل می‌کنند: کودکان، افراد مسن، افراد ناتوان یا حیوانات خانگی. بیشتر اوقات در مادرانی رخ می‌دهد (اگرچه می‌تواند در پدران رخ دهد) که عمداً برای جلب توجه به فرزندان خود آسیب می‌زنند. تشخیص به قربانی داده نمی‌شود، بلکه بیشتر مرتکب می‌شود.

درمان اختلال ساختگی

درمان اختلال ساختگی می‌تواند مشکل باشد، اغلب به این دلیل که بسیاری از افراد ممکن است رفتار خود را مشکل ساز نبینند. به عبارت دیگر، آنها هرگز به دنبال درمان نمی‌روند زیرا دلیلی برای آن نمی‌بینند.

اولین هدف درمان تغییر رفتار فرد و کاهش سوء استفاده از منابع پزشکی است. در مورد اختلال ساختگی که به دیگری تحمیل می‌شود، هدف اصلی تضمین ایمنی و حفاظت از هر قربانی واقعی یا بالقوه است.

به محض رسیدن به هدف اول، هدف درمان حل هرگونه مسائل روانشناختی اساسی است که ممکن است باعث این رفتار شود.

درمان اولیه اختلال ساختگی روان‌درمانی (نوعی مشاوره) است. درمان احتمالاً بر تغییر تفکر و رفتار فرد مبتلا به این اختلال متمرکز خواهد بود (درمان شناختی-رفتاری).

خانواده درمانی همچنین ممکن است به آموزش اعضای خانواده کمک کند تا رفتار فرد مبتلا را تقویت نکنند.

هیچ دارویی برای درمان واقعی اختلال ساختگی وجود ندارد. با این حال، ممکن است از دارو برای درمان هر گونه اختلال مرتبط مانند افسردگی یا اضطراب استفاده شود.

نیلوفر علی بیگی

منابع:

Wilson, R. (June 29, 2023). Factitious Disorder (Munchausen Syndrome). Taken from the link: https://psychcentral.com/health/factitious-disorder?utm_source=ReadNext

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

keyboard_arrow_up