سندرم تورت – تیک‌ها و صداهای غیر ارادی

سندرم تورت – تیک‌ها و صداهای غیر ارادی

سندرم ژیل دلا تورت (GTS) که معمولا به عنوان سندرم تورت شناخته می‌شود، یک اختلال عصبی رشدی است که از دوران کودکی شروع می‌شود. ویژگی‌های اصلی GTS شامل تیک‌های حرکتی غیرارادی و آوایی است. این سندرم اغلب با سایر اختلالات عصبی روانی مانند اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) و اختلال وسواس فکری-اجباری (OCD) همراه است.

شروع و شیوع سندروم تورت

سندروم تورت یا به اختصار GTS، یک سندرم شروع دوران کودکی است. با این حال، تیک‌های حرکتی یا صوتی باید حداقل یک سال قبل از تشخیص GTS وجود داشته باشد. در بیشتر موارد، GTS قبل از سن ده سالگی خود را نشان می‌دهد. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهد که محدوده سنی شروع GTS بین 2 تا 21 سال است و میانگین سن شروع علائم در هفت سال است. جالب اینجاست که تیک‌های صوتی GTS معمولاً در حدود 11 سالگی خود را نشان می دهند.

شیوع GTS در جمعیت بالینی بسیار بیشتر است، با توجه به همبودی بالای آن با سایر بیماری‌های عصبی روانی، مطالعات نشان می‌دهد که تا 88٪ از بیماران GTS حداقل از یک بیماری دیگر رنج می‌برند. شایع‌ترین اختلال همراه گزارش شده ADHD است و پس از آن OCD (اختلال وسواسی اجباری) قرار دارند.

چه چیزی باعث سندروم تورت می‌شود؟

دلایل پشت GTS مشخص نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که ژنتیک در ایجاد GTS نقش دارد. با این حال، این تنها تعداد نسبتا کمی از موارد را توضیح می‌دهد. جامعه علمی بر علل عصبی بیولوژیکی GTS متمرکز شده است، و پیشنهاد می‌کند که می‌تواند ناشی از انتقال عصبی بیش از حد دوپامین مرکزی باشد (این انتقال دهنده عصبی با رفتارهای حرکتی نیز درگیر است).

علائم سندروم تورت

علائم GTS به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شود: فیزیکی/حرکتی و زبانی/صوتی.

در مورد تیک‌های صوتی، اغلب، صداهای غیر قابل بیان هستند. با این حال، در برخی موارد، می‌تواند به صورت کوپرولالیا، وضعیتی که با فحش دادن نامناسب و غیرارادی مشخص می‌شود، ظاهر شود. کوپرولالیا تقریباً در 15-10 درصد موارد GTS وجود دارد اما دیرتر از خود سندرم – در حدود 15 سالگی – شروع می‌شود. علائم GTS می‌تواند شدت متفاوتی داشته باشد و در هنگام استرس بیشتر شود.

یک فرد مبتلا به GTS چندین یا چند مورد از علائم زیر را نشان می دهد:

۱. فیزیکی، موتوری:

  • تکان دادن سر
  • تکان دادن اندام‌ها
  • گریم کردن
  • تکان دادن صورت
  • پلک زدن به صورت غیر طبیعی
  • چشم نوردن
  • پریدن
  • چرخیدن
  • لمس کردن
  • ضربه زدن
  • منقبض شدن عضلات شکم

۲. آوایی، زبان:

  • کوپرولالیا
  • غرغر کردن
  • تکرار صدا، واج یا عبارت
  • گنجاندن صداها، واج‌ها یا عباراتی که به آنها تعلق ندارند
  • تقلید صداهای حیوانات
  • پاکسازی گلو
  • سوت زدن
  • کلیک کردن صداها با لب یا زبان
  • سرفه کردن

بسیاری از افراد مبتلا به GTS گزارش می‌دهند که قبل از تیک، احساس پیش‌آگاهی دارند. این احساسات می‌توانند ناخوشایند و در ناحیه تیک موضعی باشند یا بر کل بدن تأثیر بگذارند. آنها گاهی اوقات به عنوان احساسی که قبل از خارش یا عطسه ایجاد می‌کنید توصیف شده است.

آیا کسی که دچار سندروم تورت است، باید به پزشک مراجعه کند؟

افراد مبتلا به سندروم تورت معمولا زندگی سالم و فعالی دارند؛ اما این سندروم دربرگیرنده چالش‌های رفتاری و اجتماعی‌ای است که ممکن است به وجهه اجتماعی آنها صدمه بزند.

ولی از سوی دیگر، سندروم اغلب با برخی اختلال‌ها و شرایط ویژه ارتباط پیدا می‌کند و می‌تواند نشانه‌ای برای مراجعه به پزشک باشد. این موارد عبارت‌اند از:

  • اختلال کم‌‌توجهی ـ بیش‌فعالی (ADHD)؛
  • اختلال وسواس فکری ـ عملی (OCD)؛
  • اختلال طیف اوتیسم؛
  • ناتوانی در یادگیری؛
  • اختلا‌ل‌های خواب؛
  • افسردگی؛
  • اختلال‌های اضطرابی؛
  • درد ناشی از تیک، به‌ویژه سردرد؛
  • مشکل در مدیریت خشم و عصبانیت.

درمان و پیش‌آگهی

افراد مبتلا به GTS را می‌توان به طور کلی به سه گروه بهبودی طبقه‌بندی کرد:

  • حدود 30 درصد از کودکانی که مبتلا به GTS تشخیص داده شده اند، به طور طبیعی از این سندرم رشد می‌کنند.
  • تقریباً 30 درصد دیگر از افراد با درمان و با افزایش سن بهبود قابل توجهی در علائم خود نشان می‌دهند. معمولاً، بهبودها در حدود 13 سالگی قابل توجه می‌شوند، اما ممکن است تا 30 سالگی برطرف نشوند.
  • در مورد بقیه موارد، GTS یک بیماری مادام العمر است – بدون تغییر در علائم در طول زندگی آنها.

متأسفانه درمان خاصی برای GTS وجود ندارد. می‌توان آن را با روش‌های رفتار درمانی یا دارویی که ممکن است علائم را کاهش داده و به افراد برای مقابله با سندرم کمک کند، درمان کرد.

رویکرد رفتاری شامل درمان است که ممکن است به محرک‌های تیک‌ها و نحوه کنترل/غلبه بر آنها بپردازد. گاهی اوقات می توان یاد گرفت که چگونه محرک ها یا تیک ها را شناسایی و سرکوب کرد.

درمان دارویی فقط برای بیمارانی تجویز می‌شود که علائم بسیار شدیدی دارند که بر زندگی روزمره تأثیر منفی می‌گذارد. دارو اغلب برای یک یا چند بیماری همزمان تجویز می‌شود تا خود GTS.

پیشنهاداتی درمورد سندروم تورت

اگر فرد نزدیک یا فرزندی با GTS دارید، مهم است که درک و حمایت خود را ابراز کنید. افراد مبتلا به GTS ممکن است از وضعیت خود خجالت بکشند، که منجر به افزایش استرس اول از همه خود فرد و سپس اطرافیان می‌شود. اگر فکر می‌کنید که عزیزتان یک GTS تشخیص داده نشده دارد، او را تشویق کنید تا با یک متخصص تماس بگیرد.

نیلوفر علی بیگی

منابع:

Vaišvilaitė, L. (January 03, 2023). Tourette’s Syndrome — Involuntary Tics and Noises. Taken from the link: https://healthnews.com/health-conditions/neurological-disorders/tourettes-syndrome-involuntary-tics-and-noises/

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

keyboard_arrow_up