اختلال مسخ شخصیت

علائم اختلال مسخ شخصیت را ممکن است بسیاری از افراد در طول زندگی خود تجربه ‌کنند. اختلال مسخ واقعیت یا شخصیت با دوره‌هایی از احساس جداشدن از بدن و افکار مشخص می‌شود. این اختلال گاهی اوقات به این صورت توصیف می‌شود که احساس می‌کنید از بیرون بدن خود را مشاهده می‌کنید یا اینکه در خواب و رؤیا هستید.

اختلال مسخ شخصیت چیست؟

اختلال مسخ شخصیت با دوره‌هایی از احساس جدا شدن یا جدا شدن از بدن و افکار خود مشخص می‌شود. با این حال، افراد مبتلا به این اختلال ارتباط خود را با واقعیت از دست نمی‌دهند. آنها متوجه می‌شوند که چیزها آنطور که ظاهر می‌شوند نیستند. یک دوره مسخ شخصیت می‌تواند از چند دقیقه تا (به ندرت) چندین سال طول بکشد.

مسخ شخصیت ممکن است نشانه‌ای از اختلالات دیگر از جمله برخی از اشکال سوءمصرف مواد، اختلالات تشنج، اختلالات شخصیت و برخی دیگر از بیماری‌های مغزی باشد.

مسخ شخصیت شاید نشانه مسائل دیگری نیز باشد، مانند:

  • بیماری‌های مغزی؛
  • اختلالات تشنجی؛
  • اختلالات روان‌پزشکی مانند زوال عقل و اسکیزوفرنی

علل ایجاد اختلال مسخ شخصیت

پزشکان و ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی دقیقاً نمی‌دانند چه چیزی باعث این اختلالات می‌شود. عوامل بیولوژیکی و محیطی ممکن است در بروز اختلال مسخ واقعیت نقش داشته باشند. برخی از افراد به دلایل مختلف ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به اختلال تجزیه‌ای قرار داشته باشند، از جمله:

  • سیستم عصبی‌ای که کمتر به احساسات واکنش نشان می‌دهد.
  • برخی از اختلالات شخصیتی

پس از استرس شدید یا تروما نیز ممکن است اختلالات تجزیه‌ای رخ دهند، مانند:

  • داشتن پدر یا مادری با بیماری روانی شدید؛
  • بدرفتاری (تجربه شخصی یا مشاهده آن)؛
  • تصادف؛
  • خطرات کشنده؛
  • بلایای طبیعی؛
  • مرگ ناگهانی یکی از عزیزان؛
  • خشونت؛
  • جنگ.

عوامل دیگری نیز در بروز اختلال مسخ واقعیت نقش دارند؛ از جمله:

  • مصرف برخی داروها از جمله مواد توهم‌زا و مواد مخدر
  • خستگی زیاد؛

علائم اختلال مسخ شخصیت

اولین علامت اختلال مسخ شخصیت، ادراک تحریف شده از بدن است. ممکن است فرد احساس کند که یک ربات است یا در رویا است. برخی از افراد ممکن است ترس داشته باشند که دیوانه شوند و ممکن است افسرده، مضطرب یا وحشت زده شوند. برای برخی افراد، علائم خفیف هستند و فقط برای مدت کوتاهی باقی می‌مانند. با این حال، برای برخی دیگر، علائم می‌تواند مزمن (مداوم) باشد و سال‌ها طول بکشد یا عود کند و منجر به مشکلاتی در عملکرد روزانه یا حتی ناتوانی شود.

علامت اصلی اختلال مسخ شخصیت احساس قطع ارتباط است. ممکن است این احساسات را داشته باشید:

  • جداشدگی از افکار، احساسات و بدن خود (مسخ شخصیت).
  • جداشدگی از محیط یا اطرافیان خود (واقعیت‌ناپذیری).
  • احساس ربات‌گونه.
  • تماشای خود از بیرون بدنتان.
  • زندگی در دنیایی رؤیایی.
  • احساس افسردگی، اضطراب، پانیک یا دیوانه‌شدن.

درباره ارتباط پانیک و مسخ شخصیت می‌توان گفت فردی که دچار پانیک شده است، حین حمله ممکن است علائم مسخ شخصیت یا مسخ واقعیت را نیز تجربه کند.

تشخیص مسخ شخصیت

اگر علائم اختلال مسخ شخصیت وجود داشته باشد، پزشک ارزیابی را با انجام یک تاریخچه پزشکی کامل و معاینه فیزیکی آغاز می‌کند. اگرچه هیچ آزمایش آزمایشگاهی برای تشخیص خاص اختلالات تجزیه‌ای وجود ندارد، پزشک ممکن است از آزمایش‌های تشخیصی مختلفی مانند مطالعات تصویربرداری و آزمایش خون برای رد کردن بیماری جسمی یا عوارض جانبی دارویی به عنوان علت علائم استفاده کند.

اگر هیچ بیماری جسمی یافت نشد، ممکن است فرد به روانپزشک یا روانشناس، متخصصان مراقبت‌های بهداشتی که به‌طور ویژه برای تشخیص و درمان بیماری‌های روانی آموزش دیده‌اند، ارجاع داده شود. روانپزشکان و روانشناسان از مصاحبه‌ها و ابزارهای ارزیابی ویژه طراحی شده برای ارزیابی یک اختلال تجزیه‌ای استفاده می‌کنند تا تجربیات و نحوه عملکرد شما را درک کنند.

درمان اختلال مسخ شخصیت

اغلب، افراد به‌دلیل نگرانی بابت علائمی مانند افسردگی به دنبال درمان‌اند. افسردگی ممکن است مشکلی بزرگ‌تر از اختلال باشد. ممکن است نیاز به درمان مسخ شخصیت داشته باشید اگر:

  • اختلال شما طولانی‌مدت است یا مدام برمی‌گردد و عود می‌کند.
  • علائم ناتوان‌کننده یا آزاردهنده‌اند.

هدف درمان، مقابله با عوامل استرس‌زایی است که باعث ایجاد علائم می‌شوند. متخصص، درمان شما را بر اساس موارد زیر برنامه‌ریزی می‌کند:

  • سلامت عمومی؛
  • محرک‌ها؛
  • شدت علائم.

درمان اغلب شامل ترکیبی از انواع روش‌های روان‌درمانی است. متخصص ممکن است یک یا چند مورد از این روش‌ها را انتخاب کند:

  1. درمان شناختی‌ـ رفتاری (CBT):

بر تغییر الگوهای تفکر، احساسات و رفتارهایی تمرکز دارد که در مورد این اختلال خیلی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

  1. درمان دیالکتیکی‌- رفتاری (DBT):

این درمان ممکن است به اختلالات شخصیتی شدید کمک کند. ممکن است به شما برای تحمل احساسات دشوار از جمله علائم تجزیه‌کننده کمک کند. این شیوه معمولا وقتی مفید است که سوءاستفاده یا تروما را تجربه کرده باشید.

  1. حساسیت زدایی و پردازش مجدد حرکات چشم (EMDR):

این نوع از درمان ممکن است برای مقابله با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) مفید باشد و کابوس‌های مداوم، بازگشت به گذشته و سایر علائم را کاهش دهد.

  1. خانواده‌درمانی:

با تمرین دسته‌جمعی، اعضای خانواده شما درباره این اختلال یاد می‌گیرند. گروه یاد می‌گیرد که چگونه نشانه‌های عودکردن را تشخیص دهد تا بتوانند در مواقع ضروری با متخصص تماس بگیرند.

  1. درمان‌های خلاق:

هنر و موسیقی درمانی شاید به شما کمک کند افکار و احساسات خود را در یک محیط امن و خلاقانه کشف و بیان کنید.

سایر درمان‌ها عبارت‌اند از:

  1. تکنیک‌های مدیتیشن و آرامش:

 ذهن‌آگاهی ممکن است به شما برای تحمل علائم کمک کند. می‌توانید یاد بگیرید که با افکار و احساسات خود هماهنگ شوید. همچنین ممکن است به تنظیم پاسخ‌های بدن شما کمک کند.

  1. هیپنوتیزم درمانی:

این روش درمانی از آرامش شدید، تمرکز و توجه متمرکز استفاده می‌کند. هدف آن دستیابی به یک وضعیت شدید آگاهی است. متخصص به شما کمک می‌کند تا افکار، احساسات و خاطرات عمیق را کشف کنید. او می‌تواند به یافتن ریشه مشکل کمک کند.

  1. دارودرمانی:

دارویی برای اختلال مسخ شخصیت وجود ندارد، اما درمان افسردگی یا اضطراب شاید مفید باشد. متخصص ممکن است داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب مانند دزیپرامین را تجویز کند.

از آنجایی که پزشکان ممکن است از داروهای مختلفی برای درمان اختلال مسخ شخصیت استفاده کنند، عوارض جانبی آن متفاوت است. اما برخی از عوارض جانبی رایج مانند:

  • یبوست.
  • سرگیجه.
  • خواب آلودگی.
  • خشکی دهان.
  • افزایش اشتها.
  • تداخل احتمالی با سایر داروهای تجویز شده، داروهای مخدر یا الکل.
  • احتباس ادرار (دفع ناقص ادراری).
  • افزایش وزن.

بهبودی کامل برای بسیاری از افراد امکان‌پذیر است. در برخی افراد، این اختلال خودبه‌خود از بین می‌رود. برخی دیگر با اقدامات درمانی و مقابله با محرک‌ها بهبود می‌یابند. درمان به حل مشکلات اساسی کمک می‌کند. برای جلوگیری از عود علائم به درمان ادامه دهید.

پیشگیری از مسخ شخصیت

ممکن است نتوان از اختلال مسخ شخصیت جلوگیری کرد، اما تشخیص علائم مفید است و سبب می‌شود که بتوانید آن را هرچه زودتر درمان کنید. اگر رویدادی آسیب‌زا را از سر گذرانده‌اید، به دنبال کمک باشید. مداخله سریع احتمال ابتلا به این اختلال را کاهش می‌دهد.

نکته‌ای در خصوص اختلال مسخ شخصیت

 

اگر به اختلال مسخ شخصیت مبتلا هستید، شاید احساس می‌کنید که از خودتان یا دنیای اطرافتان جدا شده‌اید. یا ممکن است احساس کنید که در رویا زندگی می‌کنید یا از پشت شیشه‌های ضخیم و مه آلود به زندگی نگاه می‌کنید و این احساسات می‌توانند شما را روز به روز منزوی کند. متخصصان سلامت روان برای کمک به شما وجود دارد. اما خانواده و دوستان شما هم همینطور هستند – حتی اگر برای درک واقعیت شما تلاش کنند، آنها مجبور نیستند تجربه شما را درک کنند تا شما را دوست داشته باشند. به آنها بگویید چه چیزی از آنها نیاز دارید تا بدانند چگونه به شما کمک کنند.

نیلوفر علی بیگی

منابع:

Clevelandclinic. (February 29, 2023). Depersonalization-Derealization Disorder. Taken from the link: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9791-depersonalization-derealization-disorder

Casarella, J. (August 28, 2022). Mental Health and Depersonalization Disorder. Taken from the link: https://www.webmd.com/mental-health/depersonalization-disorder-mental-health

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

keyboard_arrow_up